15 października, we wtorek, na płycie krzeszowickiego rynku została otwarta wystawa rzeźby plenerowej w 35. rocznicę wyboru Jana Pawła II na Stolicę Piotrową „VIA SANCTA”

Na wystawę, której autorem jest wybitny krakowski rzeźbiarz prof. ASP Czesław Dźwigaj, składają się rzeźby, znaczące kolejne etapy Świętej Drogi (Via Sancta), którą przebył Ojciec Święty Jan Paweł II przekraczając kolejne bramy: te realne, architektoniczne – od Katedry Wawelskiej w Krakowie, w cieniu której dojrzewało jego kapłaństwo, po bramę Bazyliki Świętego Piotra w Rzymie, i te symbolicznie – jak wykreślona przez sylwetę Matki Bożej z cudownego obrazu w sanktuarium w Częstochowie, z łukiem świętej aureoli Matki i Syna, po Bramę Niebios, kiedy przeszło mu pójść do Domu Ojca.
Poszczególne rzeźby cyklu, jak Jego osoba i dzieło, znaczą Drogę Świętą przebytą przez Pielgrzyma przełomu II i III tysiąclecia ery nowożytnej.

Program wernisażu:
17.00 – otwarcie wystawy VIA SANCTA na płycie krzeszowickiego rynku
17.40 – projekcja filmu Stefana Szlachtycza „Artysta z Wiśnicza, portret rzeźbiarza-poety” w Kościele św. Marcina w Krzeszowicach
18.00 – msza święta

Autor wystawy, Czesław Dźwigaj, urodził się w 1950 roku w Nowym Wiśniczu. W 1977 ukończył Wydział Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie w pracowni prof. A. Hajdeckiego. Profesor nadzwyczajny, kierownik Pracowni Rzeźby w Ceramice Akademii Sztuk Pięknych, kierownik Katedry Sztuki na Uniwersytecie w Rużomberku (Słowacja), w latach 1994-2011 wykładowca Uniwersytetu Papieskiego im. Jana Pawła II w Krakowie.
W dorobku ma kilkadziesiąt pomników, m. in.: Grudzień ‘70 w Szczecinie, Synom tej Ziemi w Świątnikach Górnych, Generała Leopolda Okulickiego i Stanisława Fischera w Bochni, Eugeniusza Kwiatkowskiego w Stalowej Woli, Ks. Piotra Skargi, Ofiarom Ludobójstwa na Kresach Wschodnich, Marszałka Józefa Piłsudskiego, I.J. Paderewskiego w Krakowie, Nikifora w Krynicy-Zdroju, Króla Zygmunta Augusta w Augustowie, Króla Łokietka w Tarnowie, Króla Kazimierza III Wielkiego w Skawinie, Księcia Władysława V Wstydliwego w Nowym Brzesku, Henryka Sienkiewicza w Parku Villa Borghese w Rzymie oraz w Szczawnicy, Jana Matejki, Juliusza Kossaka, Stanisława Lubomirskiego, Tęcza Przymierza w Nowym Wiśniczu, Park i Pomnik Tolerancji w Jerozolimie oraz pomnik Katyńsko-Smoleński
w Warszawie.
Zrealizował ponad 70 pomników Jana Pawła II w kraju i za granicą, m.in. w Chicago, Detroit, Wyandotte, Phoenix, Glenwood Springs (USA), Edmonton (Kanada), Posadas (Argentyna), Hanowerze i Herdorf-Dermbach (Niemcy), Rzymie, Dux (Liechtenstein), Fatimie (Portugalia), Lourdes (Francja), Wilnie, Siluvie, Kownie (Litwa), San Cristobal – Teneryfa (Hiszpania).
Autor kompleksowych aranżacji obiektów sakralnych, ponad czterdziestu monumentalnych drzwi ze spiżu, ponad stu witraży oraz licznych małych form rzeźbiarskich i ponad sześciuset medali i plakiet. Jest również twórcą realizacji rzeźbiarskich, takich jak Epitafium Cypriana K. Norwida w Katedrze na Wawelu, płaskorzeźby Dawid w Bazylice Narodzenia w Betlejem, cykli: Dante Alighieri, Lęki i Nadzieje, Via Sancta, oraz kilkudziesięciu tablic pamięci i popiersi.
Poza dokonaniami rzeźbiarskimi na uwagę zasługują autonomiczne prace rysunkowe, wśród których najbardziej znane są cykle Elegie, Legendy Krakowa, Cytaty z lekcji umierania, a także bogata twórczość poetycka (Poezje wybrane 1970-2010, Dziesięć dziesiątek za 2010 rok, Mój poliptyk sztuki) .

Święta Droga Pielgrzyma z „dalekiego kraju”
16 października 1978r. wieczorem rozgrzmiały dzwony we wszystkich kościołach w Polsce. Tłumy naszych rodaków wyszły na ulice i place, by radować się z wyboru kardynała Karola Wojtyły na Stolicę Piotrową. Trwający ponad 26 lat pontyfikat Jana Pawła II upamiętniany jest w rozlicznych dziełach sztuki: w malarstwie, literaturze, muzyce, rzeźbie i w innych dziedzinach aktywności artystycznej. W poniedziałek 14 października 2013 zainteresowanie przechadzających się przez krzeszowicki rynek ludzi wzbudzała ekipa stawiająca cokoły, a na nich rzeźby przedstawiające w różnych kontekstach Papieża – Polaka. Nad całością prac czuwał profesor krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych Czesław Dźwigaj, autor ekspozycji zatytułowanej „Via Sancta”.
„Via Sancta” to wystawa, na którą składa się dziewięć spiżowych rzeźb przedstawiających Jana Pawła II w kontekście ważnych wydarzeń. Jest to dzieło swego pro memoria, dzieło ku pamięci Ojca Świętego. Rzeźby powstawały w pracowni Artysty na przestrzeni kilku lat po śmierci Papieża. Wystawa eksponowana była już w wielu miastach Polski m.in. w Krakowie, Warszawie, Łomży, Szczecinie. Drugi egzemplarz rzeźb prezentowany jest za granicą, aktualnie w Lourdes we Francji. Ekspozycję otwiera rzeźba zatytułowana „Beatificatus”. Przedstawia postać Jana Pawła II w stroju pontyfikalnym, siedzącego na tronie papieskim, błogosławiącego lud. Teraz Jan Paweł II sam jest Błogosławiony, wyniesiony na ołtarze, co nadaje tej rzeźbie szczególnego znaczenia; otwiera ona bowiem cykl, a jednocześnie jest jego zakończeniem. W kwietniu przyszłego roku łaciński tytuł dzieła „Beatificatus” zastąpiony zostanie tytułem „Sanctus”. Rzeźba usytuowana jest przy wejściu do kościoła p.w. Św. Marcina.
„Polonia” to pierwsza z ośmiu rzeźb znajdujących się na krzeszowickim rynku. Postać Jana Pawła II wkomponowana jest w symboliczny kontur mapy Polski, nad którym Artysta umieścił gołąbki – symbol pokoju. Na twarzy Ojca Świętego, myśliciela i filozofa, widoczna jest wyraźna troska o kraj swojego pochodzenia i naród, z którego się wywodzi. Na dole kompozycji, z jednej strony – postać Stańczyka z matejkowskiego obrazu, z drugiej strony rodzina, stanowiąca podstawę ludzkiego istnienia. Następna rzeźba to „Ecclesia” – Chrystusowy Kościół. Jedna podpora wsparta na ziemi, ale zasadniczy ciężar spoczywa na barkach papieża, Piotra naszych czasów, który bierze na siebie odpowiedzialność za losy świata. „Mundus” –, to tytuł kolejnej rzeźby. Posługa Jana Pawła II obejmowała bowiem cały świat. Papież przedstawiony jest na tle kuli ziemskiej z zaznaczonymi kontynentami, w geście otwartych ramion i znaczących dla milionów ludzi słów: „Otwórzcie drzwi Chrystusowi”. Ogromny jest dorobek pisarski Jana Pawła II. Składają się nań m.in encykliki, listy i adhortacje apostolskie, traktaty a także twórczość literacka. To wszystko zapisane jest na spiżowej płycie stołu, który trzyma na kolanach papież. Jednocześnie wspiera się na niej zapraszając do korzystania z Jego przesłania. Rzeźba nosi tytuł „Sciptio”. „Oecumenicus” przedstawia jedną z najważniejszych Ojcu Świętemu idei – jaką była ekumenia. Z inspiracji Jana Pawła II odbyło się bardzo wiele spotkań ekumenicznych. Najbardziej znaczące z nich odbyło się w październiku 1986r. w Asyżu. W dolnej partii dzieła zawarty jest fragment kuli ziemskiej, rzeźbę zwieńcza Duch Święty, a na ramach napisy: Bóg w bardzo wielu językach. Kolejna rzeźba zatytułowana jest „Credo”. Ojciec Święty klęczy, a za nim, a także przed nim znajduje się droga, w którą wpisany jest krzyż. Rzeźba skłania niewątpliwie do refleksji: co za mną, a co jeszcze przede mną. Ekspozycja „Angelus Domini” (Anioł Pański) nawiązuje do spotkań Jana Pawła II z wiernymi w Watykanie. Papież modlił się z ludem stojąc w oknie swego apartamentu. Twórca rzeźby wybrał moment z ostatnich lat, gdy Ojciec Święty wypuszcza gołębie w geście pozdrowienia i pokoju. Na dole dzieła widoczny jest zarys kopuły Bazyliki i tłum zawsze obecny na Placu Św. Piotra. Na szybie okna pojawia się wizerunek Matki Boskiej. „Via Sancta” zamyka rzeźba „Totus Tuus” – „Cały Twój”. Karol Wojtyła, zanim jeszcze został kardynałem, a następnie papieżem, całe swoje życie zawierzył Matce Bożej. Jan Paweł II przechodzi przez bramę doczesności, która jest obrysem postaci Matki Boskiej z Dzieciątkiem Jezus.
Wernisaż wystawy miał miejsce 15 października 2013r. Na płycie krzeszowickiego rynku licznie zgromadzili się mieszkańcy gminy Krzeszowice i przybysze z innych miejscowości. Obecni byli księża proboszczowie Andrzej Szczotka i Karol Szałas, burmistrz Czesław Bartl, dyrektor CKiS Tomasz Piechota. Obecny był również twórca „Via Sancta” prof. Czesław Dźwigaj. Całą wystawę, jak również każdą z rzeźb osobno bardzo interesująco przedstawiła kurator wystaw Galerii w Pałacu Vauxhall Anna Miga. Zespół Agencji Artystycznej MOC.ART w składzie: Marta Sołek – wiolonczela, Marian Lewicki – skrzypce, Janusz Blecharz – instrumenty klawiszowe, Magdalena Majewska – śpiew wykonał utwory z tekstami Karola Wojtyły i muzyką Janusza Blecharza – zatytułowane „Dusza nie jest taka jak liść” i „Miłość wszystko wyjaśniła”. Po otwarciu wystawy w szczelnie wypełnionym kościele p.w. Św. Marcina miała miejsce projekcja filmu „Artysta z Wiśnicza. Portret rzeźbiarza – poety” w reżyserii Stefana Szlachtycza. Film przedstawia sylwetkę twórczą Czesława Dźwigaja. Urodzony w 1950r. w Nowym Wiśniczu ukończył miejscowe Liceum Plastyczne, następnie Wydział Rzeźby w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, której jest profesorem. Dorobek twórczy Czesława Dźwigaja jest imponujący. Zdecydowaną większość stanowią duże formy rzeźbiarskie, wśród nich kilkadziesiąt pomników Jana Pawła II. Czesław Dźwigaj jest też autorem medali, obrazów i innych form plastycznych, a także poezji. Różnorodna i bogata twórczość Artysty niejednokrotnie wzbudza kontrowersje: jedni ją uwielbiają, inni mają stosunek niezbyt przychylny. Miałem okazję kilkakrotnie rozmawiać z prof. Cz. Dźwigajem o Jego twórczości, ale też o twórczości innych artystów. Znaczące miejsce w mojej domowej bibliotece zajmuje podarowany mi, wspaniale edytorsko wydany tom „Poezje wybrane 1970 – 2010”. Tom otwiera sentencja w języku łacińskim „DILIGERE ME NON DEBES SED COGNOSCE ANTE ODIARE ET DIFAMARE INIUNGAS” , której polskie tłumaczenie zamyka tę pozycję wydawniczą. Brzmi następująco: ”Nie musisz mnie lubić, ale zanim znienawidzisz i zniesławisz – POZNAJ” . Ta sentencja Czesława Dźwigaja dla niejednego z nas powinna stanowić ważne życiowe credo.
Na zakończenie wernisażu w kościele została odprawiona msza św.

Wojciech Nowak
Recenzja z wernisażu, Magazyn Krzeszowicki 20/2013
„Via Sancta” – plenerowa wystawa cyklu rzeźbiarskiego Czesława Dźwigaja. Wernisaż 15.10.2013. Wystawę na krzeszowickim rynku można będzie oglądać do lutego 2014. Foldery z opisem rzeźb do nabycia w Centrum Kultury i Sportu, Galeria w Pałacu Vauxhall.